Görünmezadam
Kayıtlı Üye
Doğal ve zararsız olduğu düşüncesiyle bilinçsizce kullanılan bitkisel ürünler, başta karaciğer hasarı olmak üzere birçok ciddi sağlık sorununa yol açabiliyor. Prof. Dr. Hakan Bozkaya, bitkisel ürünlerin zararlı etkileri hakkında bilgi verdi.
Bitkisel ürünler mutlaka doktor kontrolünde kullanılmalı
Sindirim sistemi yakınmaları, solunum yolu enfeksiyonları, baş ağrısı, stres, romatizmal rahatsızlıklar gibi birçok nedenle kullanılan ve masum oldukları düşünülen bitkisel ürünlerin sağlık açısından birçok olumsuz etkisi bulunmaktadır. Son yıllarda bu ürünler nedeniyle ortaya çıkan yan etki ve zehirlenmelerin artması, ürünlerin satışı ile ilgili düzenleme ve kontrollerin yeniden gözden geçirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Piyasada bulunan bitkisel ürünlerin salt ticari bir araç olarak görülmeye başlanması ve doktor kontrolü olmadan kullanılması, bu ürünleri sağlık açısından ciddi bir tehlike haline getirmektedir.
Kutuda yazan içeriğe aldanmayın
Bir ürünün kutusunda ya da prospektüsünde içindeki tüm maddeler tanımlanmayabilir. Yapılan araştırmalar, %20nin üzerinde üründe, belirtilen içeriklerin dışında başka maddelerin de olduğunu ve bunların bazılarının zehirli olabileceğini göstermektedir. Ürünlerin hazırlanma biçimindeki farklılıklar da etkinliklerinin ve zehirliliklerinin farklı olmasına neden olabilmektedir.
Birçok yan etkiye neden olabilir
Bitkisel ürünlerin zehirli etkisinde en önemli hedef organ, karaciğerdir. Karaciğer hasarı ve yetersizliği yapabilen bazı bitkisel ürünler; karabaş otu, çörekotu, sinameki, kedi otu, yaban fesleğeni olarak sıralanabilir. Bazı bitkisel ürünlerin karaciğer hasarı dışında neden olabileceği yan etkiler şunlardır:
Aloe Vera: Karın ağrısı, ishal ve kalpte ritim bozukluğu
Chapparal: Karaciğer ve böbrek sorunları
Ayurvedik Mineraller: Ağır metal zehirlenmesi
Sığla Ağacı (Cascara Sagrada): Karın ağrısı ve ishal
Flavonoidler (birçok üründe karışık): Alyuvarların parçalanması (hemolitik anemi) ve böbrek hasrı
Ephedra: Ajitasyon, titreme, psikoz ve kalp krizi
Ginkgo Biloba: Kanama
St. Johns Wort: Alerji, sindirim sistemi şikayetleri, ışık hassasiyeti ve ağız kuruluğu
Senna: Karın ağrısı, karaciğer hasarı ve kalp ilaçlarının etkisini artırma
Bodur Palmiye (Saw palmetto): Kalpte ritim bozukluğu
Deve Dikeni (Milk thistle): Alerji
Glycrirrhiza Glabra: Ödem, tansiyon ve elektrolit bozukluğu
Kava: Parkinsonu kötüleştirme ve deri döküntüsü
Başka ilaçlarla etkileşimi tehlikeli sonuçlara yol açabilir
Bitkisel ürünlerle ilgili bir diğer önemli sorun aynı anda kullanılan ilaçlarla etkileşmeleri, bir kısmının etkilerini azaltırken bir kısmının etkilerini artırmalarıdır. Bu ürünlerin başka ilaçlarla birlikte kullanılması, ilaç ve bitkisel ürünün etkileşimleri sonucunda zehirleyici etkinin ortaya çıkmasına veya daha da artmasına yol açabilmektedir. Bu etkiler ölümcül sonuçlara yol açabilir. Örneğin; kan sulandırıcı ilaçlar kullanılırken ephedra, sarımsak, zencefil, ginkgo, papaya, physillium gibi bitkisellerin kullanımı, kanama riskini artırmaktadır. Merkezi sinir sistemine etkili ilaçlar kullanırken, kava ve St. Johns Wort gibi bitkisellerin kullanılması sinir sistemi yan etkilerinin ortaya çıkmasını tetikleyebilir. Sonuç olarak bitkisel ürünler, tanınmasında güçlükler olan hatta sıklıkla onlara atfedilmeyen birçok sağlık sorununa yol açabilmektedir. Bu nedenle bu tür ürünler kesinlikle hekim kontrolünde kullanılmalıdır.
Bitkisel ürünler mutlaka doktor kontrolünde kullanılmalı
Sindirim sistemi yakınmaları, solunum yolu enfeksiyonları, baş ağrısı, stres, romatizmal rahatsızlıklar gibi birçok nedenle kullanılan ve masum oldukları düşünülen bitkisel ürünlerin sağlık açısından birçok olumsuz etkisi bulunmaktadır. Son yıllarda bu ürünler nedeniyle ortaya çıkan yan etki ve zehirlenmelerin artması, ürünlerin satışı ile ilgili düzenleme ve kontrollerin yeniden gözden geçirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Piyasada bulunan bitkisel ürünlerin salt ticari bir araç olarak görülmeye başlanması ve doktor kontrolü olmadan kullanılması, bu ürünleri sağlık açısından ciddi bir tehlike haline getirmektedir.
Kutuda yazan içeriğe aldanmayın
Bir ürünün kutusunda ya da prospektüsünde içindeki tüm maddeler tanımlanmayabilir. Yapılan araştırmalar, %20nin üzerinde üründe, belirtilen içeriklerin dışında başka maddelerin de olduğunu ve bunların bazılarının zehirli olabileceğini göstermektedir. Ürünlerin hazırlanma biçimindeki farklılıklar da etkinliklerinin ve zehirliliklerinin farklı olmasına neden olabilmektedir.
Birçok yan etkiye neden olabilir
Bitkisel ürünlerin zehirli etkisinde en önemli hedef organ, karaciğerdir. Karaciğer hasarı ve yetersizliği yapabilen bazı bitkisel ürünler; karabaş otu, çörekotu, sinameki, kedi otu, yaban fesleğeni olarak sıralanabilir. Bazı bitkisel ürünlerin karaciğer hasarı dışında neden olabileceği yan etkiler şunlardır:
Aloe Vera: Karın ağrısı, ishal ve kalpte ritim bozukluğu
Chapparal: Karaciğer ve böbrek sorunları
Ayurvedik Mineraller: Ağır metal zehirlenmesi
Sığla Ağacı (Cascara Sagrada): Karın ağrısı ve ishal
Flavonoidler (birçok üründe karışık): Alyuvarların parçalanması (hemolitik anemi) ve böbrek hasrı
Ephedra: Ajitasyon, titreme, psikoz ve kalp krizi
Ginkgo Biloba: Kanama
St. Johns Wort: Alerji, sindirim sistemi şikayetleri, ışık hassasiyeti ve ağız kuruluğu
Senna: Karın ağrısı, karaciğer hasarı ve kalp ilaçlarının etkisini artırma
Bodur Palmiye (Saw palmetto): Kalpte ritim bozukluğu
Deve Dikeni (Milk thistle): Alerji
Glycrirrhiza Glabra: Ödem, tansiyon ve elektrolit bozukluğu
Kava: Parkinsonu kötüleştirme ve deri döküntüsü
Başka ilaçlarla etkileşimi tehlikeli sonuçlara yol açabilir
Bitkisel ürünlerle ilgili bir diğer önemli sorun aynı anda kullanılan ilaçlarla etkileşmeleri, bir kısmının etkilerini azaltırken bir kısmının etkilerini artırmalarıdır. Bu ürünlerin başka ilaçlarla birlikte kullanılması, ilaç ve bitkisel ürünün etkileşimleri sonucunda zehirleyici etkinin ortaya çıkmasına veya daha da artmasına yol açabilmektedir. Bu etkiler ölümcül sonuçlara yol açabilir. Örneğin; kan sulandırıcı ilaçlar kullanılırken ephedra, sarımsak, zencefil, ginkgo, papaya, physillium gibi bitkisellerin kullanımı, kanama riskini artırmaktadır. Merkezi sinir sistemine etkili ilaçlar kullanırken, kava ve St. Johns Wort gibi bitkisellerin kullanılması sinir sistemi yan etkilerinin ortaya çıkmasını tetikleyebilir. Sonuç olarak bitkisel ürünler, tanınmasında güçlükler olan hatta sıklıkla onlara atfedilmeyen birçok sağlık sorununa yol açabilmektedir. Bu nedenle bu tür ürünler kesinlikle hekim kontrolünde kullanılmalıdır.