'hayaL
Bayan Üye
Anamur Mersin Ve Van Bölgesi Folklor Özellikleri
ANAMUR YÖRESİ HALK OYUNLARI
Yörede oynanan oyunlar ve türküler genel başlık anlamda aşağıda sıralanmaktadır. Burada tüm oyunların adları ile sözleri açıklanmıştır. Yalnız Gerali (hamçökelek) oyunu güncel ve tartışmalara konu olduğundan hikayesi de anlatılmıştır. Bütün oyunlar türkülü olup genellikle kıvrak ve hızlıdır.
OYUN ADLARI:
ANAMUR YOLLARI
İRFANİ
GASAVET
DANIŞMAN
SARI KIZ
GÜZELLER GÜZELİ
GÖK ÇUKUR
SANDIM SANDUM
LEBLEBİCİ
KOYUN OKŞAMASI
MENGİ
GÖK GARGA ZEYBEĞİ
İNCE ÇAYIR
ÇEŞİDİM (KULLAR OLAM)
GERALİ(HAMÇÖKELEK)
ANAMUR YÖRESİ YEMEKLERİ
1- KAPAMA(BÖREK): Mısır unu, taze çökelek ve yağdan oluşan bir tür yöre yemeğidir.
2- KEŞKEK: Mısır dövmesidir. Yahnisi, ayranlısı, yağlısı, sütlüsü, yoğurtlusu ünlüdür. Yörede düğün yemeği olarak bilinir.
3- MAŞ ÇORBASI: Yöreye has bir bitki olan baklagillerden maş ürününden yapılan bir çorbadır.
4- BATIRIK: Bir nevi kısıra benzer. İnce bulgur üzerine kavrulmuş ve çekilmiş yer fıstığı ile susam, domates salçası,limon,tuz konulur ve karıştırılır. Kıvama geldikten sonra içine maydanoz ve yeşil soğan doğranır. Köfte şeklinde yenilebildiği gibi sulandırmak suretiyle de yenebilir. Sulandırıldığı zaman içine haşlanmış taze asma yaprağı, haşlanmış lahana, domates ve salatalık koyulur.
ANAMUR YÖRESİ NİNNİLERİ
Evlerinin önü kuyu
Kuyudan alırlar suyu
Senin soyun aslan soyu
Nenni yavrum nenni
Gara tavuk kanadı
Üstümüze tünedi
Eller bizi kınadı
Nenni yavrum nenni
Her vakit ezan okunur
Ezanın sesi bana dokunur
Gülmedik başa gül mü sokulur
Nenni yavrum nenni
Uyu yavrum yine şimşek çakıyor
Şehit baban gelmiş bize bakıyor
Yarasından kızıl kanlar akıyor
O yarayı ben bağlayayım nenni
Nenni nenni neler olur
Çiçek açar bahar olur
Kız gelin sana neler olur
Nenni nenni nenni bebek oy...
Sen ağlama ben ağlayayım nenni
SİLİFKE YÖRESİ
SİLİFKE YÖRESİ HALKDANSLARI
Çaya Vardım Zeybeği, Keklik, Kıbrıs Zeybeği, Portakal zeybeği, Silifke'nin yoğurdu, Silifke zeybeği, Tek Zeybek, Tımbıllı, Yayla yolları, Gerali, Her yanı elmas, Zeytin dalları, Silifke'nin koşması, Türkmen kızı, Mandilli, Şerif hanım, Köroğlu, Kerem. Ayrıca, dinsel içerikli olarak, Tahtacı Türkmenler arasında yapılan Eski mengi, Yeni mengi, Keklik mengisi akla gelen danslardır.
Dansların Teknik Özellikleri: Çaya vardım zeybeği (türkülü, kadın erkek karışık), Eski Mengi (dinsel dans, kadın-erkek karışık), Keklik (türkülü-erkek, tek, toplu), Keklik mengisi (dinsel, karışık, türkülü), Kıbrıs zeybeği ( erkek, tek, toplu), Köroğlu (erkek, tek, toplu, türkülü, bıçaklı), portakal zeybeği (tek, toplu, zeybek, türkülü), Silifkenin yoğurdu (karışık, türkülü, toplu), Silifke Zeybeği ( türkülü, erkek, tek), Tımbıllı (türkülü, karışık, toplu), Yayla yolları (türkülü, karışık), yeni mengi (dinsel, kadın erkek karma),.......
Dansların doğuşuyla ilgili bir takım konulara da burada açıklık getirmek gerekmektedir. Anadolu'daki dansların doğuşunda Anadolu eski uygarlıklarının etkisi, Ortaasyadan göçlerle gelen Türklerin etkisi(Türkler Anadolu'ya değerli araştırmacı Haluk Tarcan'ın saptadığı gibi, dört büyük dalga ile gelmiştir. İlk büyük dalga MÖ 2500 yıllarıdır. Son büyük dalga MS 1071 ve sonrasındadır.), İslamiyetin-Arapların etkisi ve kişisel etkiler.
Kişisel olarak, Silifke folkloruna ve halk danslarına ilk derlemeleri yapmak suretiyle katkı ve etkileri, Cavit Erden ile Özcan Seyhan yapmıştır. 1956'da Açıkhava Tiyatrosuna Halk Oyunlarını Yayma ve Yaşatma Vakfı'nın yarışmasına gelen ilk ekibi Cavit Erden düzenlemiştir. Say mahallesinden abdal Hüseyin Say'ın tok sesiyle söylediği türküler, uzun yıllar TRT radyolarında çalışmıştır. Çalınması zaman zaman sürdürülmektedir.
Cavit Erden'in ilk ekip düzenlemesine dek, kadınların ve erkeklerin ayrı ayrı düğünlerde oynadıkları, daha sonra Cavit Erden'in kurduğu ekiple, kadın erkek bir arada oynanmaya başlandığı da iddia edilmiştir.
ANAMUR YÖRESİ HALK OYUNLARI
Yörede oynanan oyunlar ve türküler genel başlık anlamda aşağıda sıralanmaktadır. Burada tüm oyunların adları ile sözleri açıklanmıştır. Yalnız Gerali (hamçökelek) oyunu güncel ve tartışmalara konu olduğundan hikayesi de anlatılmıştır. Bütün oyunlar türkülü olup genellikle kıvrak ve hızlıdır.
OYUN ADLARI:
ANAMUR YOLLARI
İRFANİ
GASAVET
DANIŞMAN
SARI KIZ
GÜZELLER GÜZELİ
GÖK ÇUKUR
SANDIM SANDUM
LEBLEBİCİ
KOYUN OKŞAMASI
MENGİ
GÖK GARGA ZEYBEĞİ
İNCE ÇAYIR
ÇEŞİDİM (KULLAR OLAM)
GERALİ(HAMÇÖKELEK)
ANAMUR YÖRESİ YEMEKLERİ
1- KAPAMA(BÖREK): Mısır unu, taze çökelek ve yağdan oluşan bir tür yöre yemeğidir.
2- KEŞKEK: Mısır dövmesidir. Yahnisi, ayranlısı, yağlısı, sütlüsü, yoğurtlusu ünlüdür. Yörede düğün yemeği olarak bilinir.
3- MAŞ ÇORBASI: Yöreye has bir bitki olan baklagillerden maş ürününden yapılan bir çorbadır.
4- BATIRIK: Bir nevi kısıra benzer. İnce bulgur üzerine kavrulmuş ve çekilmiş yer fıstığı ile susam, domates salçası,limon,tuz konulur ve karıştırılır. Kıvama geldikten sonra içine maydanoz ve yeşil soğan doğranır. Köfte şeklinde yenilebildiği gibi sulandırmak suretiyle de yenebilir. Sulandırıldığı zaman içine haşlanmış taze asma yaprağı, haşlanmış lahana, domates ve salatalık koyulur.
ANAMUR YÖRESİ NİNNİLERİ
Evlerinin önü kuyu
Kuyudan alırlar suyu
Senin soyun aslan soyu
Nenni yavrum nenni
Gara tavuk kanadı
Üstümüze tünedi
Eller bizi kınadı
Nenni yavrum nenni
Her vakit ezan okunur
Ezanın sesi bana dokunur
Gülmedik başa gül mü sokulur
Nenni yavrum nenni
Uyu yavrum yine şimşek çakıyor
Şehit baban gelmiş bize bakıyor
Yarasından kızıl kanlar akıyor
O yarayı ben bağlayayım nenni
Nenni nenni neler olur
Çiçek açar bahar olur
Kız gelin sana neler olur
Nenni nenni nenni bebek oy...
Sen ağlama ben ağlayayım nenni
SİLİFKE YÖRESİ
SİLİFKE YÖRESİ HALKDANSLARI
Çaya Vardım Zeybeği, Keklik, Kıbrıs Zeybeği, Portakal zeybeği, Silifke'nin yoğurdu, Silifke zeybeği, Tek Zeybek, Tımbıllı, Yayla yolları, Gerali, Her yanı elmas, Zeytin dalları, Silifke'nin koşması, Türkmen kızı, Mandilli, Şerif hanım, Köroğlu, Kerem. Ayrıca, dinsel içerikli olarak, Tahtacı Türkmenler arasında yapılan Eski mengi, Yeni mengi, Keklik mengisi akla gelen danslardır.
Dansların Teknik Özellikleri: Çaya vardım zeybeği (türkülü, kadın erkek karışık), Eski Mengi (dinsel dans, kadın-erkek karışık), Keklik (türkülü-erkek, tek, toplu), Keklik mengisi (dinsel, karışık, türkülü), Kıbrıs zeybeği ( erkek, tek, toplu), Köroğlu (erkek, tek, toplu, türkülü, bıçaklı), portakal zeybeği (tek, toplu, zeybek, türkülü), Silifkenin yoğurdu (karışık, türkülü, toplu), Silifke Zeybeği ( türkülü, erkek, tek), Tımbıllı (türkülü, karışık, toplu), Yayla yolları (türkülü, karışık), yeni mengi (dinsel, kadın erkek karma),.......
Dansların doğuşuyla ilgili bir takım konulara da burada açıklık getirmek gerekmektedir. Anadolu'daki dansların doğuşunda Anadolu eski uygarlıklarının etkisi, Ortaasyadan göçlerle gelen Türklerin etkisi(Türkler Anadolu'ya değerli araştırmacı Haluk Tarcan'ın saptadığı gibi, dört büyük dalga ile gelmiştir. İlk büyük dalga MÖ 2500 yıllarıdır. Son büyük dalga MS 1071 ve sonrasındadır.), İslamiyetin-Arapların etkisi ve kişisel etkiler.
Kişisel olarak, Silifke folkloruna ve halk danslarına ilk derlemeleri yapmak suretiyle katkı ve etkileri, Cavit Erden ile Özcan Seyhan yapmıştır. 1956'da Açıkhava Tiyatrosuna Halk Oyunlarını Yayma ve Yaşatma Vakfı'nın yarışmasına gelen ilk ekibi Cavit Erden düzenlemiştir. Say mahallesinden abdal Hüseyin Say'ın tok sesiyle söylediği türküler, uzun yıllar TRT radyolarında çalışmıştır. Çalınması zaman zaman sürdürülmektedir.
Cavit Erden'in ilk ekip düzenlemesine dek, kadınların ve erkeklerin ayrı ayrı düğünlerde oynadıkları, daha sonra Cavit Erden'in kurduğu ekiple, kadın erkek bir arada oynanmaya başlandığı da iddia edilmiştir.